Colofon

Het werkorgaan van een CTC-proces: professionals die scholen, jongerencentra, gezinsvoorzieningen en verenigingen leiden, samen met bewoners en, idealiter, jongeren zelf. Het preventieteam leest het wijkprofiel, stelt prioriteiten en kiest de programma’s. Het staat los van de groep sleutelfiguren, die het mandaat en de middelen levert. In de Verenigde Staten community board genoemd, in Nederland preventieteam en in Duitsland Gebietsteam.

De traditie in het sociaal werk om bewoners en lokale instellingen in staat te stellen hun eigen behoeften te benoemen en daarnaar te handelen, in plaats van diensten aangeleverd te krijgen. De auteurs van CTC plaatsen de aanpak uitdrukkelijk in deze traditie: de gemeenschap verzamelt haar eigen gegevens, stelt haar eigen prioriteiten en is eigenaar van haar eigen plan. In het Engels community organising, in het Nederlands ook samenlevingsopbouw, in het Duits Gemeinwesenarbeit.

Het gerandomiseerde gecontroleerde onderzoek dat de evidentie voor CTC heeft gevestigd. Het begon in 2003, koppelde 24 kleine plaatsen in zeven Amerikaanse staten in paren en wees van elk paar er willekeurig één aan voor CTC; het volgde meer dan 4.400 jongeren van hun tiende tot in de volwassenheid. Jongeren in CTC-plaatsen begonnen later met middelengebruik, vertoonden minder delinquentie en geweld, en de verschillen hielden stand tot 21-jarige leeftijd.

De geografische eenheid waarin een CTC-proces werkt. Geen bestuurlijke grens, maar het gebied waarvan de bewoners scholen, voorzieningen en het dagelijks leven delen en waarvan de professionals elkaar kennen. Een goede keuze is belangrijk: het gebied van de jongerenenquête en het actiegebied moeten samenvallen, anders werkt de coalitie met een profiel waarin het gebied zichzelf niet herkent. In het Duits Sozialraum.

Een benadering die de adolescentie ziet als een periode van groei die ondersteund moet worden, en niet als een reeks problemen die voorkomen moeten worden, en die werkt aan competentie, zelfvertrouwen, verbondenheid, karakter en bijdrage. Zij deelt haar theoretische wortels met CTC in het Sociaal Ontwikkelingsmodel, en de nadruk die CTC legt op beschermende factoren is waar de twee elkaar ontmoeten.

Omstandigheden die de kans op probleemgedrag verkleinen en een gezonde ontwikkeling bevorderen: sterke banden met gezin, school en gemeenschap, duidelijke normen, kansen om bij te dragen, de vaardigheden om die te benutten en erkenning voor wie dat doet. In het Sociaal Ontwikkelingsmodel zijn zij datgene waaruit binding is opgebouwd. Bescherming versterken telt in CTC net zo zwaar als risico’s verminderen.

Omstandigheden in het gezin, op school, in de vriendengroep of in de buurt van een jongere die de kans op probleemgedrag vergroten, zoals middelengebruik, geweld, criminaliteit of voortijdig schoolverlaten. Veel ervan werken op meerdere uitkomsten tegelijk. CTC meet ze lokaal met de jongerenenquête en vraagt de gemeenschap prioriteit te geven aan de factoren die het sterkst verhoogd zijn.

De vraag van Aaron Antonovsky wat mensen gezond houdt, in plaats van wat hen ziek maakt. Het centrale idee ervan, een gevoel van samenhang (sense of coherence) dat is opgebouwd uit begrijpelijkheid, hanteerbaarheid en zinvolheid, komt nauw overeen met de beschermende factoren waarmee CTC werkt. De term wordt veel gebruikt in de Europese gezondheidsbevordering en minder in de Amerikaanse preventieliteratuur.

De ontwikkelingstheorie achter CTC, geformuleerd door Richard F. Catalano en J. David Hawkins. Zij stelt dat jongeren zich binden aan de sociale eenheden, prosociaal of antisociaal, die hun kansen bieden, de vaardigheden om die te benutten en erkenning voor wie dat doet, en dat zij vervolgens de normen van die eenheden overnemen. Preventie betekent daarom die drie voorwaarden scheppen in gezin, school en gemeenschap. De Sociale Ontwikkelingsstrategie is de praktische vorm ervan.