Przejdź do treści
Podejście

Podejście

Czynniki ryzyka i czynniki chroniące, Model Rozwoju Społecznego oraz dlaczego partycypacja nie jest opcjonalna: nauka, na której zbudowano Communities That Care.

Spis treści
  1. 01Czynniki ryzyka i czynniki chroniące
  2. 02Model Rozwoju Społecznego
  3. 03Dlaczego partycypacja nie jest opcjonalna

Czynniki ryzyka i czynniki chroniące

Podstawowym budulcem Communities That Care jest koncepcja czynników ryzyka i czynników chroniących. Dziesięciolecia badań pokazują, że pewne warunki i wpływy w życiu młodego człowieka zwiększają prawdopodobieństwo zachowań problemowych, czy to używania substancji psychoaktywnych, przemocy, przestępczości, czy przedwczesnego kończenia nauki. To . Inne warunki obniżają to prawdopodobieństwo i sprzyjają zdrowemu rozwojowi. To .

Jedne i drugie występują w każdym obszarze życia młodego człowieka:

  • Jednostka i rówieśnicy: osobiste postawy, takie jak skłonność do ryzyka i stosunek do zachowań problemowych, towarzystwo, w którym młody człowiek się obraca, wczesne wzorce zachowań.
  • Rodzina: styl wychowania, w tym nadzór i jasne zasady, spójność rodziny, konflikty oraz własne postawy rodziców wobec zachowań problemowych.
  • Szkoła: zaangażowanie w szkołę, wyniki w nauce, klimat szkoły oraz możliwości uczestnictwa.
  • Społeczność i sąsiedztwo: więzi społeczne, dostępność narkotyków lub broni, wspólne normy oraz możliwości zaangażowania.

Ta wiedza jest użyteczna dlatego, że wiele z tych czynników jest niespecyficznych. Pojedynczy podwyższony czynnik ryzyka, na przykład niskie zaangażowanie w szkołę, zwiększa ryzyko kilku problemów jednocześnie, choćby zarówno używania narkotyków, jak i przestępczości. Silny czynnik chroniący, taki jak spójność rodziny, w ten sam sposób chroni przed kilkoma problemami naraz.

CTC wykorzystuje tę wiedzę w praktyce: pomaga społeczności rozpoznać, na podstawie lokalnych danych, a przede wszystkim badania ankietowego młodzieży CTC, które czynniki ryzyka i czynniki chroniące są najbardziej nasilone wśród jej własnych dzieci i młodzieży. Dzięki temu planowanie profilaktyki staje się ukierunkowane i gospodarne: zasoby trafiają tam, gdzie według lokalnych danych są potrzebne.

Model Rozwoju Społecznego

Teorią rozwojową, która wyjaśnia, jak działają te czynniki i jak można wspierać pozytywny rozwój, jest opracowany przez J. Davida Hawkinsa i Richarda F. Catalano.

Model opisuje, w jaki sposób młodzi ludzie uczą się zachowań społecznych, zarówno prospołecznych, jak i problemowych. W jego centrum znajduje się więź z grupami społecznymi, które zachęcają do zachowań prospołecznych: z rodziną, szkołą, pozytywnymi grupami rówieśniczymi i szerszą społecznością. Silne więzi tego rodzaju należą do najważniejszych czynników chroniących, jakie istnieją.

Takie więzi powstają i umacniają się, gdy spełnione są trzy warunki:

  • Możliwości: dzieci i młodzież potrzebują okazji do aktywnego i znaczącego udziału w życiu rodziny, szkoły i społeczności, do wnoszenia własnego wkładu, brania na siebie odpowiedzialności i zmieniania czegoś na lepsze.
  • Umiejętności: potrzebują kompetencji społecznych, emocjonalnych i poznawczych, by z tych możliwości skorzystać i radzić sobie z wyzwaniami, w tym umiejętności komunikowania się, rozwiązywania problemów i samoregulacji.
  • Uznanie: ich wysiłek, zaangażowanie i zachowania prospołeczne muszą zostać zauważone, docenione i uznane za wartościowe. Takie uznanie wzmacnia zachowanie i pogłębia więź.

Gdy spełnione są wszystkie trzy warunki, młodzi ludzie rozwijają silne emocjonalne przywiązanie do tych prospołecznych grup. Dzięki niemu przejmują wartości, normy i przekonania grupy oraz kształtują zdrowe przekonania i jasne standardy własnego postępowania.

Rezultat: młodzi ludzie o silnych więziach prospołecznych sami częściej zachowują się prospołecznie, pozytywnie angażują się w życie swojej społeczności i są odporniejsi na negatywne wpływy. I odwrotnie: słabe więzi z grupami prospołecznymi lub silne więzi z grupami aspołecznymi, na przykład z rówieśnikami popełniającymi przestępstwa, prowadzą do przejmowania problemowych norm i zachowań.

Hawkins & Catalano · 1996Ryc. 1

Strategia Rozwoju Społecznego

Jak powstają więzi i dlaczego prowadzą do zdrowych zachowań: łańcuch przyczynowy stojący za każdym programem CTC.

Poznaj model
  1. Warunki

    Trzy rzeczy, które musi zapewnić społeczność.

    Zanim młody człowiek zbuduje trwałą więź z grupą, muszą zaistnieć trzy warunki, i to razem, a nie po kolei.

    • Możliwościuczestnictwo i zaangażowanie
    • Umiejętnościkompetencje i zdolności
    • Uznaniedocenienie i pochwała
  2. Więź

    Kształtuje się przynależność i zaufanie.

    Z tej mieszanki wyrasta trwała więź z grupą lub społecznością: dziecko czuje, że przynależy, i nabiera zaufania.

  3. Zdrowe przekonania

    Więź i jasne standardy stają się własnymi wartościami.

    Tam, gdzie grupa, z którą dziecko jest związane, żyje według jasnych, zdrowych standardów, dziecko przyjmuje te standardy jako własną postawę i przekonanie.

    • Jasne standardywyraźne, zdrowe normy, według których żyje grupa odniesienia
  4. Zachowanie

    Zdrowe, prospołeczne zachowanie.

    Z własnych wartości wynika zdrowe, prospołeczne i sprzyjające zdrowiu zachowanie, cel całego procesu.

Ryc. 1Strategia Rozwoju Społecznego, praktyczna forma Modelu Rozwoju Społecznego (Catalano & Hawkins, 1996), w wizualizacji opracowanej przez redakcję CTC.

Jak dorośli tworzą trzy warunki w codziennym życiu: Strategia Rozwoju Społecznego w praktyce →

Dlaczego partycypacja nie jest opcjonalna

Model Rozwoju Społecznego jasno pokazuje, że partycypacja stanowi integralną część skutecznej profilaktyki. To właśnie autentyczne zaangażowanie tworzy możliwości, dzięki którym młodzi ludzie w ogóle budują więzi.

Partycypacja ma równie duże znaczenie na poziomie instytucji społeczności. Cały proces CTC zaprojektowano tak, by budować potencjał samej społeczności. To, jak zespół środowiskowy, i grupy robocze dzielą między siebie tę pracę, opisano etap po etapie na stronie o pięciu etapach:

  • Wspólna analiza: lokalna , złożona z przedstawicieli różnych sektorów, najlepiej z udziałem mieszkańców i samej młodzieży, wspólnie analizuje lokalne dane.
  • Wspólne decyzje: koalicja wspólnie ustala priorytety i decyduje, które programy oparte na dowodach wdrożyć.
  • Lokalna odpowiedzialność: aktywny udział rodzi poczucie, że strategia profilaktyczna należy do społeczności. Działania nie są narzucane z zewnątrz; społeczność sama je projektuje i realizuje.

Ten partycypacyjny sposób pracy to nie tylko zasada promocji zdrowia. To udokumentowany czynnik trwałości i skuteczności profilaktyki prowadzonej w społecznościach lokalnych. Buduje to, co badacze nazywają potencjałem społeczności (community capacity): zdolność społeczności do samodzielnego planowania, prowadzenia i utrzymywania profilaktyki na własnych warunkach.

Macierz badawcza

Czynniki ryzyka i to, co przewidują

Macierz pokazuje, które czynniki ryzyka są, według co najmniej dwóch badań longitudinalnych, powiązane z pięcioma zachowaniami problemowymi wieku dorastania. Wybierz ikonę „i” obok czynnika, aby otworzyć jego wyjaśnienie, nie tracąc z oczu całości.

Czynniki
19
Obszary
4
Zachowania
5
Powiązanie udokumentowanebrak udokumentowanego powiązania

RODZINACzynniki: 4

  • Historia zachowań problemowych w rodzinie
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk
  • Problemy z zarządzaniem rodziną
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk
  • Konflikt w rodzinie
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk
  • Postawy rodziców przyzwalające na zachowania problemowe
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk

SZKOŁACzynniki: 3

  • Wczesne i utrzymujące się zachowania aspołeczne
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk
  • Niepowodzenia szkolne od starszych klas szkoły podstawowej
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk
  • Brak zaangażowania w szkołę
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk

DZIECI I MŁODZIEŻCzynniki: 5

  • Alienacja i buntowniczość
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk
  • Rówieśnicy przejawiający zachowania problemowe
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk
  • Postawy przyzwalające na zachowania problemowe
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk
  • Wczesna inicjacja zachowań problemowych
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk
  • Czynniki konstytucjonalne
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk

SĄSIEDZTWO / SPOŁECZNOŚĆ LOKALNACzynniki: 7

  • Dostępność narkotyków
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk
  • Dostępność broni
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk
  • Normy społeczności przyzwalające na zachowania problemowe
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk
  • Obraz przemocy w mediach
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk
  • Rotacja mieszkańców i mobilność
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk
  • Niskie przywiązanie do sąsiedztwa i dezorganizacja społeczności
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk
  • Skrajna deprywacja ekonomiczna i społeczna
    • Przemoc
    • Przestępczość
    • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
    • Przedwczesne kończenie nauki
    • Depresja i lęk

Źródło:Tabela czynników ryzyka za SAMHSA/NIZW/NJI (2008). Każdy znacznik oznacza, że związek potwierdzają co najmniej dwa badania longitudinalne. Ciążę nastolatek i przynależność do gangów, obecne w tabeli amerykańskiej, pominięto tutaj, ponieważ w większości warunków europejskich mają niewielkie znaczenie. Dostępność broni opisano z myślą o kontekście europejskim, gdzie broń palna podlega ścisłym regulacjom, a czynnik ten dotyczy noży i innej broni.

Pokaż wszystkie 19 wyjaśnień jako tekst

Liniowa wersja wszystkich czynników ryzyka, do druku, dla czytników ekranu i do czytania od początku do końca bez wyskakujących okienek.

  1. RODZINA

    Historia zachowań problemowych w rodzinie

    Dzieci, które dorastają w rodzinie, w której rodzic lub rodzeństwo jest lub było uzależnione od alkoholu lub narkotyków, same częściej popadają w problemy z alkoholem lub narkotykami. Dzieci urodzone i wychowane w rodzinie z historią przestępczości częściej same wchodzą na drogę przestępczą.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków · Przedwczesne kończenie nauki · Depresja i lęk

  2. RODZINA

    Problemy z zarządzaniem rodziną

    Problemy z zarządzaniem rodziną obejmują brak jasnych oczekiwań rodziców co do tego, jak mają się zachowywać ich dzieci, oraz niewystarczający nadzór i kontrolę, przez co rodzice nie wiedzą, gdzie przebywają ich dzieci ani z kim się spotykają.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków · Przedwczesne kończenie nauki · Depresja i lęk

  3. RODZINA

    Konflikt w rodzinie

    Utrzymujący się, poważny konflikt między rodzicami lub między rodzicami a dziećmi zwiększa ryzyko problemów u dzieci. Doświadczenie przemocy domowej sprawia na przykład, że dziecko w przyszłości z większym prawdopodobieństwem samo sięgnie po przemoc.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków · Przedwczesne kończenie nauki · Depresja i lęk

  4. RODZINA

    Postawy rodziców przyzwalające na zachowania problemowe

    Postawy i zachowania rodziców wobec narkotyków, przestępczości i przemocy kształtują postawy i zachowania ich dzieci. Dzieci, których rodzice akceptują lub bagatelizują łamanie prawa, są bardziej narażone na wejście w konflikt z prawem jako nieletni.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków

  5. SZKOŁA

    Wczesne i utrzymujące się zachowania aspołeczne

    Dzieci w wieku około pięciu do ośmiu lat, które zachowują się agresywnie w szkole lub mają trudności z kontrolowaniem impulsów, są bardziej narażone na późniejsze używanie narkotyków, popełnianie przestępstw i stosowanie przemocy.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków · Przedwczesne kończenie nauki · Depresja i lęk

  6. SZKOŁA

    Niepowodzenia szkolne od starszych klas szkoły podstawowej

    Słabe wyniki w nauce od ostatnich lat szkoły podstawowej wskazują na zwiększone prawdopodobieństwo zachowań problemowych. Dzieci mogą osiągać słabe wyniki z wielu powodów, ale niezależnie od przyczyny to samo doświadczenie porażki podnosi ryzyko.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków · Przedwczesne kończenie nauki · Depresja i lęk

  7. SZKOŁA

    Brak zaangażowania w szkołę

    Brak zaangażowania w szkołę oznacza, że szkoła przestała być centralną częścią życia dziecka. Młodzi ludzie, którzy stracili ten punkt odniesienia, są bardziej narażeni na rozwój zachowań problemowych.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków · Przedwczesne kończenie nauki

  8. DZIECI I MŁODZIEŻ

    Alienacja i buntowniczość

    Młodzi ludzie, którzy nie czują się częścią społeczeństwa, nie przestrzegają wspólnych zasad, nie starają się być odpowiedzialni i odnosić sukcesów lub przyjmują wobec społeczeństwa otwarcie buntowniczą postawę, są bardziej narażeni na używanie narkotyków, popełnianie przestępstw, przedwczesne kończenie nauki i stosowanie przemocy.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków · Przedwczesne kończenie nauki

  9. DZIECI I MŁODZIEŻ

    Rówieśnicy przejawiający zachowania problemowe

    Młodzi ludzie, którzy spędzają czas z rówieśnikami przejawiającymi zachowania problemowe, częściej sami popadają w te same problemy. To jeden z najbardziej spójnie udokumentowanych czynników ryzyka w badaniach naukowych.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków · Przedwczesne kończenie nauki

  10. DZIECI I MŁODZIEŻ

    Postawy przyzwalające na zachowania problemowe

    W szkole podstawowej dzieci są zwykle przeciwne narkotykom i przestępczości i trudno im sobie wyobrazić, dlaczego ktokolwiek miałby sięgać po narkotyki, łamać prawo czy przedwcześnie kończyć naukę. Z biegiem lat ich postawy mogą się zmieniać. Ci, którzy zaczynają akceptować używanie narkotyków, łamanie zasad lub przemoc, częściej sami się w to angażują.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków · Przedwczesne kończenie nauki

  11. DZIECI I MŁODZIEŻ

    Wczesna inicjacja zachowań problemowych

    Im wcześniej młodzi ludzie tracą zainteresowanie szkołą, sięgają po narkotyki, popełniają przestępstwa lub podejmują aktywność seksualną, tym bardziej prawdopodobne, że w przyszłości będą mieli problemy związane z tym zachowaniem.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków · Przedwczesne kończenie nauki

  12. DZIECI I MŁODZIEŻ

    Czynniki konstytucjonalne

    Czynniki konstytucjonalne mają podłoże biologiczne lub fizjologiczne. Występują często u młodych ludzi, którzy poszukują wrażeń, nie unikają niebezpieczeństwa i mają trudności z kontrolowaniem impulsów.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków · Depresja i lęk

  13. SĄSIEDZTWO / SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA

    Dostępność narkotyków

    Im łatwiej dostępne są w danym miejscu narkotyki i alkohol, tym większe prawdopodobieństwo, że będą tam używane. Samo przekonanie, że narkotyki łatwo zdobyć, jest już czynnikiem ryzyka.

    Oddziałuje na: Przemoc · Nadużywanie alkoholu i narkotyków

  14. SĄSIEDZTWO / SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA

    Dostępność broni

    Większość krajów europejskich reguluje dostęp do broni palnej znacznie surowiej niż Stany Zjednoczone, gdzie ten czynnik po raz pierwszy opisano. W warunkach europejskich chodzi więc przede wszystkim o posiadanie i noszenie innych rodzajów broni, zwłaszcza noży. Tam, gdzie broń jest łatwo dostępna, a jej noszenie powszechne, rośnie ryzyko przemocy i przestępczości.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość

  15. SĄSIEDZTWO / SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA

    Normy społeczności przyzwalające na zachowania problemowe

    Panujące na danym obszarze normy, postawy i zasady dotyczące narkotyków, przemocy i przestępczości są przekazywane na wiele sposobów: przez prawo i publiczne wypowiedzi, przez nieformalne kontakty społeczne oraz przez oczekiwania, jakie rodzice i inni mieszkańcy mają wobec młodych ludzi.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków

  16. SĄSIEDZTWO / SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA

    Obraz przemocy w mediach

    Wpływ przemocy pokazywanej w mediach na odbiorców, zwłaszcza młodych, od dawna budzi dyskusje. Istnieją dowody, że może ona wpływać na akceptację i stosowanie przemocy. Podobnie palenie i picie alkoholu pokazywane na ekranie zwiększają ryzyko, że młodzi ludzie sami zaczną palić lub pić.

    Oddziałuje na: Przemoc · Nadużywanie alkoholu i narkotyków

  17. SĄSIEDZTWO / SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA

    Rotacja mieszkańców i mobilność

    Mieszkańcy obszarów o dużej rotacji i mobilności są bardziej narażeni na problemy z narkotykami i przestępczością. Im więcej osób przeprowadza się w obrębie danego obszaru, tym statystycznie wyższe są w nim wskaźniki przestępczości i używania narkotyków.

    Oddziałuje na: Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków · Przedwczesne kończenie nauki · Depresja i lęk

  18. SĄSIEDZTWO / SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA

    Niskie przywiązanie do sąsiedztwa i dezorganizacja społeczności

    Obszary, których mieszkańcy czują niewielkie przywiązanie do swojego sąsiedztwa, w których notuje się wysoki poziom wandalizmu i w których przestrzenie publiczne są słabo nadzorowane, mają zwykle więcej problemów z narkotykami, handlem narkotykami, przestępczością i przemocą.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków

  19. SĄSIEDZTWO / SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA

    Skrajna deprywacja ekonomiczna i społeczna

    Dzieci, które dorastają na obszarach naznaczonych ubóstwem, złymi warunkami życia i wysokim bezrobociem, są bardziej narażone na rozwój problemów w okresie dorastania i w dorosłym życiu.

    Oddziałuje na: Przemoc · Przestępczość · Nadużywanie alkoholu i narkotyków · Przedwczesne kończenie nauki

RODZINA

Historia zachowań problemowych w rodzinie

Dzieci, które dorastają w rodzinie, w której rodzic lub rodzeństwo jest lub było uzależnione od alkoholu lub narkotyków, same częściej popadają w problemy z alkoholem lub narkotykami. Dzieci urodzone i wychowane w rodzinie z historią przestępczości częściej same wchodzą na drogę przestępczą.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
RODZINA

Problemy z zarządzaniem rodziną

Problemy z zarządzaniem rodziną obejmują brak jasnych oczekiwań rodziców co do tego, jak mają się zachowywać ich dzieci, oraz niewystarczający nadzór i kontrolę, przez co rodzice nie wiedzą, gdzie przebywają ich dzieci ani z kim się spotykają.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
RODZINA

Konflikt w rodzinie

Utrzymujący się, poważny konflikt między rodzicami lub między rodzicami a dziećmi zwiększa ryzyko problemów u dzieci. Doświadczenie przemocy domowej sprawia na przykład, że dziecko w przyszłości z większym prawdopodobieństwem samo sięgnie po przemoc.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
RODZINA

Postawy rodziców przyzwalające na zachowania problemowe

Postawy i zachowania rodziców wobec narkotyków, przestępczości i przemocy kształtują postawy i zachowania ich dzieci. Dzieci, których rodzice akceptują lub bagatelizują łamanie prawa, są bardziej narażone na wejście w konflikt z prawem jako nieletni.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
SZKOŁA

Wczesne i utrzymujące się zachowania aspołeczne

Dzieci w wieku około pięciu do ośmiu lat, które zachowują się agresywnie w szkole lub mają trudności z kontrolowaniem impulsów, są bardziej narażone na późniejsze używanie narkotyków, popełnianie przestępstw i stosowanie przemocy.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
SZKOŁA

Niepowodzenia szkolne od starszych klas szkoły podstawowej

Słabe wyniki w nauce od ostatnich lat szkoły podstawowej wskazują na zwiększone prawdopodobieństwo zachowań problemowych. Dzieci mogą osiągać słabe wyniki z wielu powodów, ale niezależnie od przyczyny to samo doświadczenie porażki podnosi ryzyko.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
SZKOŁA

Brak zaangażowania w szkołę

Brak zaangażowania w szkołę oznacza, że szkoła przestała być centralną częścią życia dziecka. Młodzi ludzie, którzy stracili ten punkt odniesienia, są bardziej narażeni na rozwój zachowań problemowych.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
DZIECI I MŁODZIEŻ

Alienacja i buntowniczość

Młodzi ludzie, którzy nie czują się częścią społeczeństwa, nie przestrzegają wspólnych zasad, nie starają się być odpowiedzialni i odnosić sukcesów lub przyjmują wobec społeczeństwa otwarcie buntowniczą postawę, są bardziej narażeni na używanie narkotyków, popełnianie przestępstw, przedwczesne kończenie nauki i stosowanie przemocy.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
DZIECI I MŁODZIEŻ

Rówieśnicy przejawiający zachowania problemowe

Młodzi ludzie, którzy spędzają czas z rówieśnikami przejawiającymi zachowania problemowe, częściej sami popadają w te same problemy. To jeden z najbardziej spójnie udokumentowanych czynników ryzyka w badaniach naukowych.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
DZIECI I MŁODZIEŻ

Postawy przyzwalające na zachowania problemowe

W szkole podstawowej dzieci są zwykle przeciwne narkotykom i przestępczości i trudno im sobie wyobrazić, dlaczego ktokolwiek miałby sięgać po narkotyki, łamać prawo czy przedwcześnie kończyć naukę. Z biegiem lat ich postawy mogą się zmieniać. Ci, którzy zaczynają akceptować używanie narkotyków, łamanie zasad lub przemoc, częściej sami się w to angażują.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
DZIECI I MŁODZIEŻ

Wczesna inicjacja zachowań problemowych

Im wcześniej młodzi ludzie tracą zainteresowanie szkołą, sięgają po narkotyki, popełniają przestępstwa lub podejmują aktywność seksualną, tym bardziej prawdopodobne, że w przyszłości będą mieli problemy związane z tym zachowaniem.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
DZIECI I MŁODZIEŻ

Czynniki konstytucjonalne

Czynniki konstytucjonalne mają podłoże biologiczne lub fizjologiczne. Występują często u młodych ludzi, którzy poszukują wrażeń, nie unikają niebezpieczeństwa i mają trudności z kontrolowaniem impulsów.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
SĄSIEDZTWO / SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA

Dostępność narkotyków

Im łatwiej dostępne są w danym miejscu narkotyki i alkohol, tym większe prawdopodobieństwo, że będą tam używane. Samo przekonanie, że narkotyki łatwo zdobyć, jest już czynnikiem ryzyka.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
SĄSIEDZTWO / SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA

Dostępność broni

Większość krajów europejskich reguluje dostęp do broni palnej znacznie surowiej niż Stany Zjednoczone, gdzie ten czynnik po raz pierwszy opisano. W warunkach europejskich chodzi więc przede wszystkim o posiadanie i noszenie innych rodzajów broni, zwłaszcza noży. Tam, gdzie broń jest łatwo dostępna, a jej noszenie powszechne, rośnie ryzyko przemocy i przestępczości.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
SĄSIEDZTWO / SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA

Normy społeczności przyzwalające na zachowania problemowe

Panujące na danym obszarze normy, postawy i zasady dotyczące narkotyków, przemocy i przestępczości są przekazywane na wiele sposobów: przez prawo i publiczne wypowiedzi, przez nieformalne kontakty społeczne oraz przez oczekiwania, jakie rodzice i inni mieszkańcy mają wobec młodych ludzi.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
SĄSIEDZTWO / SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA

Obraz przemocy w mediach

Wpływ przemocy pokazywanej w mediach na odbiorców, zwłaszcza młodych, od dawna budzi dyskusje. Istnieją dowody, że może ona wpływać na akceptację i stosowanie przemocy. Podobnie palenie i picie alkoholu pokazywane na ekranie zwiększają ryzyko, że młodzi ludzie sami zaczną palić lub pić.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
SĄSIEDZTWO / SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA

Rotacja mieszkańców i mobilność

Mieszkańcy obszarów o dużej rotacji i mobilności są bardziej narażeni na problemy z narkotykami i przestępczością. Im więcej osób przeprowadza się w obrębie danego obszaru, tym statystycznie wyższe są w nim wskaźniki przestępczości i używania narkotyków.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
SĄSIEDZTWO / SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA

Niskie przywiązanie do sąsiedztwa i dezorganizacja społeczności

Obszary, których mieszkańcy czują niewielkie przywiązanie do swojego sąsiedztwa, w których notuje się wysoki poziom wandalizmu i w których przestrzenie publiczne są słabo nadzorowane, mają zwykle więcej problemów z narkotykami, handlem narkotykami, przestępczością i przemocą.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
SĄSIEDZTWO / SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA

Skrajna deprywacja ekonomiczna i społeczna

Dzieci, które dorastają na obszarach naznaczonych ubóstwem, złymi warunkami życia i wysokim bezrobociem, są bardziej narażone na rozwój problemów w okresie dorastania i w dorosłym życiu.

Oddziałuje na

  • Przemoc
  • Przestępczość
  • Nadużywanie alkoholu i narkotyków
  • Przedwczesne kończenie nauki
  • Depresja i lęk
Kolejne kroki

Dalsza lektura