Μητρώα τεκμηριωμένων προγραμμάτων

Το βήμα που χρειάζεται ένα μητρώο

Η τέταρτη φάση του CTC ζητά από την κοινότητα να επιλέξει παρεμβάσεις που αντιστοιχούν στους παράγοντες κινδύνου και τους προστατευτικούς παράγοντες στους οποίους έχει δώσει προτεραιότητα. Η επιλογή αυτή είναι τόσο καλή όσο ο κατάλογος από τον οποίο γίνεται. Ένα μητρώο προγραμμάτων πρόληψης, καθένα από τα οποία έχει αξιολογηθεί με ρητά κριτήρια τεκμηρίωσης, είναι αυτό που καθιστά δυνατό το βήμα, και είναι το κομμάτι υποδομής που λείπει από τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.

Xchange: το ευρωπαϊκό μητρώο

Το Xchange είναι το μητρώο πρόληψης του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA) στη Λισαβόνα. Καταγράφει παρεμβάσεις που έχουν αξιολογηθεί στην Ευρώπη, με βαθμολόγηση της τεκμηρίωσης, πληροφορίες για το πού έχουν εφαρμοστεί, και στοιχεία επικοινωνίας των υπευθύνων κάθε προγράμματος.

Το Xchange είναι επίσης, με την κυριολεκτική έννοια, το μητρώο που έχτισε το CTC. Μεταξύ 2013 και 2015, το έργο CTC European Network ανέλαβε να εντοπίσει προγράμματα πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης που είχαν δοκιμαστεί στην Ευρώπη με τυχαιοποιημένη ή οιονεί πειραματική αξιολόγηση. Η Dartington Social Research Unit στο Ηνωμένο Βασίλειο εξέτασε κάθε υποψήφιο πρόγραμμα με βάση τα κριτήρια τεκμηρίωσης που χρησιμοποιεί το Blueprints for Healthy Youth Development: σαφήνεια της παρέμβασης, ποιότητα της αξιολόγησης, αποτέλεσμα της παρέμβασης και ετοιμότητα του συστήματος. Τα αποτελέσματα ταξινομήθηκαν ως προς την αποτελεσματικότητα σε ευρωπαϊκό πλαίσιο και δημοσιεύθηκαν στο Xchange. Η έκθεση του έργου, What works in Europe, περιγράφει τη διαδικασία και είναι διαθέσιμη εδώ ως PDF (17 Μαΐου 2016), μαζί με τον Ευρωπαϊκό Οδηγό Εφαρμογής του CTC από το ίδιο έργο.

Για μια ευρωπαϊκή κοινότητα που εφαρμόζει το CTC, το Xchange είναι επομένως ο φυσικός πρώτος σταθμός: σχεδιάστηκε ακριβώς για αυτή τη χρήση.

Εθνικά μητρώα

Αρκετές χώρες τηρούν δικά τους μητρώα, συνήθως με ευρύτερο αντικείμενο από το Xchange και με προγράμματα προσαρμοσμένα στο εθνικό σύστημα. Όπου υπάρχει τέτοιο μητρώο, έχει τη θέση του δίπλα στο Xchange στην τέταρτη φάση.

• Γερμανία: η Grüne Liste Prävention, που τηρεί το Συμβούλιο Πρόληψης της Κάτω Σαξονίας (Landespräventionsrat Niedersachsen), κατατάσσει τα προγράμματα σε τρεις βαθμίδες τεκμηρίωσης και είναι το μητρώο γύρω από το οποίο είναι χτισμένη η γερμανική διαδικασία CTC. Μόνο στα γερμανικά.
• Ολλανδία: η Databank Effectieve Jeugdinterventies του Ολλανδικού Ινστιτούτου Νεολαίας, ένα από τα παλαιότερα και πληρέστερα μητρώα στην Ευρώπη· προήλθε από την καταγραφή προγραμμάτων που χρειάζονταν οι ολλανδικές πιλοτικές εφαρμογές του CTC το 2000. Μόνο στα ολλανδικά.
• Σουηδία: ο Metodguiden της Εθνικής Διεύθυνσης Υγείας και Πρόνοιας (Socialstyrelsen), που καλύπτει μεθόδους των κοινωνικών υπηρεσιών. Μόνο στα σουηδικά.
• Ηνωμένο Βασίλειο: ο Foundations Guidebook, πρώην Early Intervention Foundation Guidebook, κατατάσσει παρεμβάσεις για παιδιά και οικογένειες από το «όχι ακόμη επίπεδο 2» ως το επίπεδο 4, με ενδιάμεσες βαθμίδες «συν». Στα αγγλικά.
• Ιρλανδία: το What Works Ireland Evidence Hub του ιρλανδικού Υπουργείου Παιδιών, Αναπηρίας και Ισότητας, το οποίο αντλεί τις καταχωρίσεις και τις βαθμολογήσεις του από τον Foundations Guidebook και έχει αναθέσει στο Foundations την αξιολόγηση λίγων ιρλανδικών προγραμμάτων με τα ίδια κριτήρια. Στα αγγλικά.
• Πολωνία: το System rekomendacji programów profilaktycznych i promocji zdrowia psychicznego (programyrekomendowane.pl), που λειτουργεί το Εθνικό Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων μαζί με το Κέντρο Ανάπτυξης της Εκπαίδευσης και το Ινστιτούτο Ψυχιατρικής και Νευρολογίας, κατατάσσει προγράμματα πρόληψης και προαγωγής της ψυχικής υγείας σε τρία επίπεδα. Το CTC δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί στην Πολωνία, αλλά το μητρώο υπάρχει και θα ήταν έτοιμο για την τέταρτη φάση. Μόνο στα πολωνικά.

Μια σημείωση για το τι δεν περιέχουν αυτά τα μητρώα: κανένα από τα ευρωπαϊκά ή τα εθνικά μητρώα δεν καταγράφει το ίδιο το Communities That Care, και το Blueprints το βαθμολογεί ως Promising, ως σύστημα και όχι ως πρόγραμμα. Τα μητρώα βαθμολογούν διακριτές παρεμβάσεις με εγχειρίδιο εφαρμογής· το CTC είναι το λειτουργικό σύστημα που επιλέγει και εγκαθιστά τέτοιες παρεμβάσεις, και γι’ αυτό η δική του τεκμηρίωση παρουσιάζεται στη σελίδα τεκμηρίωσης.

Blueprints: από πού προέρχεται το πρότυπο

Το Blueprints for Healthy Youth Development, στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο στο Μπόλντερ, είναι το αμερικανικό μητρώο δίπλα στο οποίο μεγάλωσε το CTC, και εκείνο του οποίου τα κριτήρια τεκμηρίωσης υιοθέτησε η ευρωπαϊκή ανασκόπηση. Παραμένει το πιο απαιτητικό μητρώο στον χώρο: τα προγράμματα φτάνουν στην ανώτατη βαθμίδα του μόνο με τουλάχιστον μία υψηλής ποιότητας τυχαιοποιημένη δοκιμή και μία ανεξάρτητη επανάληψη. Πολλά προγράμματα του Blueprints δεν έχουν ευρωπαϊκή προσαρμογή ή κάτοχο άδειας, οπότε αποτελεί περισσότερο σημείο αναφοράς για τα κριτήρια παρά κατάλογο επιλογών, αλλά μια ευρωπαϊκή κοινότητα που θέλει να γνωρίζει πώς μοιάζει η ισχυρότερη διαθέσιμη τεκμηρίωση οφείλει να το διαβάσει.

Αν η χώρα σας δεν έχει μητρώο

Χρησιμοποιήστε το Xchange, καθώς και τα εθνικά μητρώα γειτονικών χωρών των οποίων τα συστήματα μοιάζουν με το δικό σας: ολλανδικά και γερμανικά προγράμματα έχουν συχνά προσαρμοστεί πέρα από τα σύνορα. Έπειτα τεκμηριώστε τι επιλέξατε και γιατί. Μια κοινότητα που καταγράφει το σκεπτικό της επιλογής της έχει ήδη αρχίσει να χτίζει το μητρώο που λείπει από τη χώρα της.