Communities That Care in Australië: een verstandige investering in alcoholpreventie onder jongeren

Dit artikel is gebaseerd op het onderzoeksartikel: Australian Communities That Care (CTC) intervention: Benefit-cost analysis of a community-based youth alcohol prevention initiative. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0314153

Waarom preventie onder jongeren ertoe doet, en wat CTC bijdraagt

Alcoholgebruik onder jongeren is in veel landen al decennia een centrale zorg voor de volksgezondheid. Vroeg beginnen kan verstrekkende gevolgen hebben voor de gezondheid en de sociale ontwikkeling van jongeren, en het verhoogt het risico op problematisch drinken in de volwassenheid (Griswold et al., 2018; McCambridge et al., 2011). Professionals in preventie en gezondheidsbevordering zoeken daarom voortdurend naar aanpakken die effectief zijn en tegelijk economisch verantwoord. Communities That Care, een model dat oorspronkelijk in de Verenigde Staten is ontwikkeld en getoetst, heeft zich bewezen als een veelbelovende strategie om gezondheids- en sociale problemen onder jongeren te voorkomen. Een studie die Abimanyi-Ochom en collega’s (2024) in PLOS ONE hebben gepubliceerd, presenteert nu de eerste gedetailleerde baten-kostenanalyse van de CTC-interventie in Australië, specifiek gericht op het voorkomen van alcoholgebruik onder adolescenten. De bevindingen zijn van belang voor professionals omdat ze beide kanten van de vraag raken: of een gemeenschapsgerichte aanpak van preventie werkt, en of hij loont.

CTC is een gestructureerd, door de gemeenschap geleid proces om de risicofactoren te verminderen en de beschermende factoren te versterken die het gedrag van jongeren bepalen. Het mobiliseert lokale gemeenschappen door belangrijke spelers uit verschillende sectoren – scholen, overheidsinstanties, gezondheidsdiensten, ouders, jongerenorganisaties en andere – samen te brengen in een coalitie (Fagan et al., 2018). Die coalitie doorloopt een proces in vijf fasen.

De Australische CTC-studie onderzocht de implementatie van dit model in vier gemeenschappen gedurende vijftien jaar (2001–2015) en vergeleek de resultaten met 104 gemeenschappen zonder CTC. De relevantie ligt voor de hand: zij levert bewijs voor de effectiviteit van CTC onder Australische omstandigheden, en zij kwantificeert de economische waarde. Wanneer de publieke middelen krap zijn, is aantonen dat preventie niet alleen schade afwendt maar ook geld bespaart een doorslaggevend argument voor bredere invoering en stabiele financiering.

De kernresultaten: de cijfers

De baten-kostenanalyse van Abimanyi-Ochom et al. (2024) levert een overtuigend pleidooi om CTC in te zetten voor het voorkomen van alcoholgebruik onder jongeren. De centrale bevindingen laten zich als volgt samenvatten:

• Een sterk rendement: de studie concludeert dat de Australische CTC-interventie economisch zeer gunstig is. Elke in het programma geïnvesteerde Australische dollar (AUD) leverde de samenleving een opbrengst van 2,60 AUD op. Dat rendement onderstreept dat CTC zowel economisch als gezondheidskundig een verantwoorde maatregel is, en het geeft beslissers en financiers een sterk signaal dat investeren in gemeenschapsgerichte preventie zich op termijn terugbetaalt. De analyse omvatte de kosten van het organiseren van de coalities, programmakosten, scholierenenquêtes, huur, salarissen, CTC-trainingen en andere administratieve uitgaven.
• Aanzienlijke besparingen door minder alcoholgerelateerde problemen: de kostenbesparingen die zijn toe te schrijven aan de door de CTC-interventie bereikte vermindering van alcoholgebruik bedroegen 123 AUD per adolescent over de observatieperiode van vijftien jaar, ofwel 8 AUD per adolescent per jaar. Die besparingen komen uit vermeden kosten in verschillende maatschappelijke sectoren. De berekening is conservatief en betreft vooral de directe effecten tijdens de interventieperiode. Baten op langere termijn, voorbij die vijftien jaar, zouden het rendement aanzienlijk kunnen verhogen.
• Criminaliteitspreventie als belangrijkste bron van besparingen: een bijzonder opmerkelijke bevinding is dat het grootste deel van de geldelijke besparingen (93%) voortkwam uit minder criminaliteit en geweld. Alcoholpreventie onder jongeren heeft verstrekkende positieve effecten die verder reiken dan de gezondheidssector en wezenlijk bijdragen aan de openbare veiligheid en aan het ontlasten van justitie. Concreet werd 5,5 miljoen AUD aan criminaliteitsgerelateerde kosten vermeden (Abimanyi-Ochom et al., 2024, tabel 4), waaronder de kosten van politie-inzet, rechtszaken en gevangenisstraf. De studie laat zien dat het verminderen van alcoholgebruik onder jongeren een direct effect heeft op de criminaliteitscijfers.
• Bescheiden interventiekosten: de gemiddelde kosten van het implementeren van CTC bedroegen 48 AUD per adolescent over de volle vijftien jaar, ofwel slechts 3 AUD per adolescent per jaar. Zulke lage kosten, zeker afgezet tegen de bereikte besparingen, maken CTC een aantrekkelijk model voor lokale overheden. Interessant is dat de kosten in Australië lager waren dan in vergelijkbare CTC-implementaties in de Verenigde Staten: 3 AUD per adolescent per jaar in Australië tegenover 199 AUD per adolescent per jaar in de VS, omgerekend uit Amerikaanse dollars (Kuklinski et al., 2012). De auteurs schrijven dit toe aan het feit dat in Australië vaker bestaande budgetten en middelen voor het CTC-werk werden herbestemd in plaats van dat nieuwe budgetten werden gecreëerd, en dat Australië meer gebruikmaakte van goedkope interventies om de toegang van jongeren tot alcohol te beperken, zoals testaankopen en waarschuwingsbrieven aan verkooppunten (Abimanyi-Ochom et al., 2024).

Deze resultaten laten zien dat de gemeenschapsgerichte CTC-aanpak effectief is in het verminderen van alcoholgebruik onder jongeren – de studie van Toumbourou et al. (2019), waarop de baten-kostenanalyse is gebouwd, vond een daling van het alcoholgebruik van 28,3% in CTC-gemeenschappen tegenover 12,2% in controlegemeenschappen, over vijftien jaar een 16,1 procentpunt grotere daling – en dat hij een aanzienlijk economisch voordeel voor de samenleving oplevert.

Praktische implicaties voor professionals in preventie en gezondheidsbevordering

De bevindingen van de Australische CTC-studie (Abimanyi-Ochom et al., 2024) hebben verstrekkende praktische implicaties voor iedereen die in preventie en gezondheidsbevordering werkt. Zij bieden een wetenschappelijke basis voor het implementeren van vergelijkbare aanpakken, en concrete argumenten voor hoe preventiewerk georganiseerd en gefinancierd zou moeten worden.

• CTC is bevestigd als een bewezen effectief en economisch verantwoord model: de studie levert sterk bewijs dat CTC niet alleen effectief is, maar ook economisch zinvol. Professionals kunnen deze resultaten gebruiken om bij politieke beslissers, lokale besturen en potentiële financiers te pleiten voor het invoeren of voortzetten van CTC of vergelijkbare gemeenschapsgerichte, datagestuurde aanpakken. Een aangetoond rendement van 2,6 op 1 is een overtuigend argument dat verder reikt dan gezondheid alleen.
• Risico- en beschermende factoren op gemeenschapsniveau aanpakken doet ertoe: CTC berust op het systematisch meten en gericht aanpakken van lokale risico- en beschermende factoren, en de positieve resultaten onderstrepen het belang van die aanpak. Preventie-inspanningen slagen het best wanneer zij zijn toegesneden op de specifieke behoeften en omstandigheden van een gemeenschap. De studie moedigt aan te investeren in lokale dataverzameling – een jongerenenquête die zowel middelengebruik en geweld als beschermende factoren in gezin en school in beeld brengt – en in de keuze van bewezen effectieve programma’s die de gevonden factoren aanpakken.
• De mogelijkheid van aanzienlijke besparingen voor de samenleving: dat 93% van de besparingen voortkwam uit minder criminaliteit, is een beslissend punt. Alcoholgebruik onder jongeren voorkomen is geen taak voor de gezondheidssector alleen; het levert een belangrijke bijdrage aan de openbare veiligheid en aan de ontlasting van politie en rechtspraak. Professionals kunnen deze bevinding gebruiken om samenwerking over afdelingen heen op gang te brengen en de financiering van preventie breder te funderen. Investeren in preventie betaalt zich voor de samenleving op veel manieren tegelijk terug.
• Duurzaamheid door herverdeling van middelen: de Australische studie suggereert dat de lagere kosten in vergelijking met de Verenigde Staten deels te danken waren aan het herbestemmen en efficiënter inzetten van bestaande middelen en budgetten (Abimanyi-Ochom et al., 2024). Dat is een belangrijke boodschap voor gemeenschappen met beperkte middelen. Professionals kunnen verkennen hoe bestaande structuren en fondsen – jeugdhulp, scholen, gezondheidsdiensten – binnen een CTC-strategie kunnen worden gebundeld en doelgerichter ingezet. Dat verhoogt niet alleen de efficiëntie, maar ook de duurzaamheid van het preventiewerk. Het gaat niet altijd om ‘meer geld’; vaak gaat het erom bestaand geld verstandiger te gebruiken.
• Het langetermijnperspectief van preventie: hoewel de studie al een indrukwekkende vijftien jaar beslaat, suggereert zij dat de baten van CTC op lange termijn nog groter kunnen zijn als effecten op opleidingsniveau, werk en kwaliteit van leven over de hele levensloop zouden worden meegerekend (Abimanyi-Ochom et al., 2024, Discussion). Professionals zouden daarom het belang moeten benadrukken van preventiestrategieën en financiering die op de lange termijn zijn ontworpen. De positieve effecten van CTC – de opbouw van preventiecapaciteit in gemeenschappen en de daling van de trainingskosten in volgende CTC-cycli, zoals waargenomen in een van de Australische gemeenschappen – ondersteunen dit argument.
• Training en capaciteitsopbouw doen ertoe: een aanzienlijk deel van de implementatiekosten ging naar personeel en training. Die training richtte zich op kennis van het preventieonderzoek en op het vermogen om lokale gegevens te verzamelen en te interpreteren teneinde bewezen effectieve programma’s te kiezen (Abimanyi-Ochom et al., 2024). Dat onderstreept de noodzaak om te investeren in de scholing van lokale actoren, zodat zij preventieprocessen deskundig kunnen sturen en uitvoeren.

De studie maakt duidelijk dat een systematische, datagestuurde en op samenwerking gerichte aanpak zoals CTC aanzienlijke positieve effecten kan hebben. Voor professionals in heel Europa die met Communities That Care of vergelijkbare aanpakken werken, bieden de Australische resultaten waardevolle steun en een nieuwe impuls – en, zoals de evidentiepagina laat zien, staan zij naast het Amerikaanse onderzoek als de tweede gecontroleerde toets van het model buiten het land van herkomst.

CTC: een investering die loont

De baten-kostenanalyse van de Australische CTC-interventie door Abimanyi-Ochom en collega’s (2024) is een krachtig pleidooi voor gemeenschapsgerichte aanpakken om alcoholgebruik onder jongeren te verminderen. De studie laat niet alleen zien dat CTC werkt, maar ook dat het een economisch zinvolle strategie is, die elke geïnvesteerde dollar meer dan tweeënhalf keer aan de samenleving teruggeeft. De aanzienlijke besparingen, vooral in de criminaliteitspreventie, onderstrepen de verstrekkende positieve effecten van zulke interventies, die ver buiten de gezondheidssector reiken.

Voor professionals in preventie en gezondheidsbevordering bieden deze resultaten een solide wetenschappelijke basis om te pleiten voor de invoering en stabiele financiering van CTC en vergelijkbare bewezen effectieve, door de gemeenschap geleide aanpakken. De relatief lage interventiekosten, de mogelijkheid om bestaande middelen te herbestemmen en het vooruitzicht van positieve effecten op lange termijn maken CTC een aantrekkelijk model voor gemeenschappen die het welzijn van hun jongeren willen bevorderen en tegelijk de kosten voor de samenleving willen verlagen. Het onderzoek uit Australië is een aanmoediging om te blijven investeren in gemeenschapsgerichte, op samenwerking gerichte en datagestuurde preventiestrategieën – een investering in een gezondere en veiligere toekomst voor jongeren en voor de samenleving als geheel.